Herkes hayatının belli dönemlerinde baş ağrısı çeker. Fakat nedeninin kötü bir vaka olması (beyinde tümör vs.) çok nadirdir. Migren ise hayatı tehdit eden tehlikeli bir hastalık değildir. Genelde ataklar halinde ortaya çıkan, kafanın tek tarafına yerleşen, zonklayıcı bir baş ağrısı şeklidir. Ataklar 4 saat ile 72 saat arasında değişebilir. Bu ataklar sırasında baş ağrısının yanı sıra bulantı, kusma, normal ışık ve sesten rahatsız olma gibi şikayetler de görülebilir.
Migren artık sinirsel (nörolojik) bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Beyinde bulunan bazı kimyasal maddelerin azalması yada etki göstermemesi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Kişi karanlık, sesten uzak bir odada uyumak ister. Günlük yaşamı engelleyen bir durumdur. Tedavi edilebilir.
Migren kimlerde görülür?
Migren kadınlarda erkeklere göre üç kat fazla görülür.. Bu farklılığın sebebi kadındaki hormonal değişikliklerdir. Hastaların çoğunda atak 40 yaşından önce ortaya çıkar. Bu da genelde ergenlik çağına denk gelir. 50 yaşının üstündeki birinde migren başlama ihtimali zayıftır. Kadınlarda çoğunlukla orta yaşlarda ortaya çıkmaktadır.
Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte migrenin, beyin kan damarları ve beynin sinir iletimindeki kimyasal madde değişiklikleri sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Kadınlardaki hormon değişikliği migren ağrısına yol açabilir. Genetik (aileden gelen, kalıtsal) faktörler konusunda çalışmalar sürmektedir. Annesi yada babası migren hastası olan birinin migren hastası olma ihtimali %45’tir. Hem annesi hem babası migren hastası olan birisi %80 oranında migren hastası olabilir ki bu çok yüksek bir ihtimaldir.
Migrenin belirtileri nelerdir? Migren kaç evreye ayrılır?
Hasta migren sırasında bir müddet kendini soyutlamak, dinlenmek ihtiyacı hisseder. Bazı belirtiler hastayı baş ağrısından daha çok rahatsız edebilir. Migreni beş evreye ayırabiliriz:
Uyarıcı belirtiler:· Yorgunluk, · Işıktan ve sesten rahatsız olma, · Kaslarda ağrı, · Mide bulantısı, kabızlık, ishal, · Susuzluk, idrara sık çıkma, · huzursuzluk, üzüntü,
gibi belirtiler migren atağının geleceğini gösterebilir.
Aura dönemi: Migren ağrısından ortalama 15-20 dakika kadar önce görülen dönemdir. Tek taraflı görme kaybı, kör nokta, ışınsal tarzda renkli titrek çizgiler, ışık çakması, kolda bacakta karıncalanma, uyuşma hissi olabilir.
Baş ağrısı dönemi: 72 saate kadar sürebilen bir dönemdir. Başın tek tarafında zonklayıcı bir ağrı vardır. Bazen başın iki tarafını da tutabilir. Hareket ederken ağrı artar. Bununla birlikte bulantı, kusma, ışık ve gürültüden rahatsız olma gibi durumlar mevcuttur.
Ağrının geçmesi dönemi: Ağrının geçmesi için uyumaya çalışmak biraz rahatlamanızı sağlar. Ama ağrının geçmesi için yapılması gerekenler kişiden kişiye değişebilir. Çocuklarda kusma çok faydalı olabilir. Kimisi için de mutlaka ilaç tedavisi gerekir. Bazı hastalar ise atağın geçmesini bekler, çünkü başka bir şeyin işe yaramadığını söylemektedirler.
İyileşme dönemi: Atak geçtikten sonra, daha doğrusu baş ağrısı geçince, bir gün boyunca kendinizi çok yorgun hissedebilirsiniz. Çok yorucu bir işten çıkmış gibi olursunuz. Bazı hastalar ise baş ağrısından sonra kendilerini gayet enerjik hissettiklerini söylemektedir.
Migren tedavisi
Migreni tedavi ederken aynı zamanda oluşabilecek migren ataklarının da önüne geçmek gerekir ki bu hastanın korunmasına yöneliktir. Örneğin, şunları kendiniz yaparak migren ataklarından korunabilirsiniz:· Işıktan rahatsız olanlar güneş gözlüğü kullanabilir, · Aşırı kalabalık ve yorgunluktan uzak durmak gerekir, · Bol bol dinlenmeli, stresten uzak durmalı ve düzenli bir yaşam sürmelisiniz, · Gerginlik yaratan durumlardan kaçınmalı, kendinizi rahatlatan aktivitelere yönelebilirsiniz, · Yürüme, hafif egzersiz bedeninizin rahatlamasını sağlar, · Migren atağı başladığında yastıksız bir yatağa uzanın (gürültüden, ışıktan uzak) ve uyumayı deneyin, · Ayağınızı sıcak yada soğuk suya koyup rahatlayabilirsiniz, · Baş ağrısı zonklayıcı bir şekildeyse buz torbası koymak faydalı olur, · Baş boyun bölgesine yapılan masaj da rahatlamak için çok yararlıdır, · Bunların dışında hekim kontrolünde ilaç tedavisi uygulanabilir.
Özel BSK Eskişehir Anadolu Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Salih Metin AYCI
